Okul fobisi yaşayan çocuklar neden okula gitmek istemez? Belirtileri, nedenleri ve ebeveynlere öneriler…
Okul Fobisi Nedir?
Okul fobisi (ya da okul reddi), çocuğun okula gitme konusunda yoğun korku, kaygı veya bedensel yakınmalar yaşaması durumudur.
Bu çocuklar genellikle okuldan değil, ayrılıktan korkarlar. Sabahları mide bulantısı, karın ağrısı, ağlama ya da "bugün gitmesem olur mu?" gibi cümleler sık duyulur.
Araştırmalar, okul fobisinin genellikle 6–7 yaş (ilkokula başlama) ve 12–13 yaş (ortaokul dönemi) gibi geçiş zamanlarında ortaya çıktığını göstermektedir (Egger et al., Am J Psychiatry, 2003).
💬 Belirtiler
- Sabah okula gitmeden önce karın ağrısı, mide bulantısı gibi psikosomatik belirtiler
- Okul kapısında ağlama, ayrılmak istememe
- Ebeveyne aşırı bağlılık ve yalnız kalma korkusu
- Okuldan bahsetmekten kaçınma, akademik başarının düşmesi
- Tatillerde veya hafta sonlarında bu belirtilerin azalması
Bu belirtiler genellikle "yaramazlık" ya da "inat" değildir; çocuğun kaygı düzeyinin yükseldiğini gösterir.
🎯 Nedenleri
Okul fobisinin altında genellikle ayrılma kaygısı, düşük özgüven, akademik zorluklar ya da evde yaşanan stresli olaylar (boşanma, taşınma, hastalık vb.) bulunabilir.
Bazı çocuklarda da okul ortamında yaşanan olumsuz deneyimler (zorbalık, öğretmenle çatışma, dışlanma) bu durumu tetikleyebilir.
Bir araştırmaya göre, okul reddi yaşayan çocukların büyük kısmında anksiyete bozukluğu veya depresif belirtiler de gözlemlenmiştir (Kearney, Clin Psychol Rev, 2008).
👪 Ebeveynlere Öneriler
- Empatiyle yaklaşın: "Gitmek zorundasın!" yerine, "Seni anlıyorum, zorlanıyorsun ama birlikte aşabiliriz." demek daha güven vericidir.
- Kademeli dönüş yapın: Çocuğun kısa sürelerle okulda kalmasını sağlayarak yeniden uyum süreci oluşturun.
- Rutin oluşturun: Sabah kalkma, kahvaltı ve vedalaşma saatlerini düzenli hale getirin.
- Öğretmenle iletişimde olun: Çocuğun okulda nasıl hissettiğini takip edin, öğretmenle işbirliği yapın.
- Ceza yerine destek: Çocuğu korkusu için suçlamak, kaygıyı artırır.
Eğer uzun süredir okula gitmeme, yoğun kaygı veya bedensel yakınmalar sürüyorsa, uzman desteği almak önemlidir.
Sonuç
Okul fobisi, doğru yaklaşımla ve sabırla ele alındığında aşılabilen bir durumdur.
Çocuğunuzun korkusunu küçümsemek yerine anlamaya çalışmak, güven duygusunu yeniden inşa etmenin ilk adımıdır.
Destek Almak İster misiniz?
Bu süreçte destek almak veya çocuğunuzun kaygısıyla baş etmesine yardımcı olacak psikolojik danışmanlık hizmeti hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
📚 Kaynaklar:
- Egger, H. L., Costello, E. J., & Angold, A. (2003). School Refusal and Psychiatric Disorders: A Community Study. Am J Psychiatry, 160(5), 1070–1078.
- Kearney, C. A. (2008). School absenteeism and school refusal behavior in youth: A contemporary review. Clin Psychol Rev, 28(3), 451–471.
- Heyne, D., King, N. J., Tonge, B. J., & Cooper, H. (2001). School Refusal: Epidemiology and Management. Paediatr Drugs, 3(10), 719–732.